LADING

Kościół św. Wojciecha w Modlnicy

DSCN7450

Kościół w Modlnicy – widok od strony południowej

Przypuszcza się, że pierwszy drewniany kościółek w Modlnicy powstał w XII lub w XIII wieku. Był on użytkowany do połowy XVI wieku, kiedy to z uwagi na zły stan techniczny doszło do jego rozbiórki.

W 1553 r., na mocy umowy zawartej pomiędzy ks. Jakubem Biskupcem a szlachcicem Jakubem Śladkowskim ten ostatni zbudował w Modlnicy nowy, istniejący do dziś drewniany kościół. Jednonawowa budowla została wzniesiona na planie krzyża, w technice zrębowej. Posiada nawę i prezbiterium o tej samej szerokości. Niezwykłym, jak na kościół drewniany, rozwiązaniem była nawa poprzeczna, czyli transept. Dziś, na skutek kilkukrotnej przebudowy kościoła w Modlnicy, nawa poprzeczna jest zachowana tylko częściowo.

Sąd Ostateczny - fragment polichromii

Sąd Ostateczny – fragment polichromii

Pierwsze istotne przekształcenie konstrukcji kościoła miało miejsce w 1622 r., gdy od strony północnej dobudowano murowaną kaplicę św. Anny oraz zakrystię. W XIX wieku powstała obszerna kruchta przy wejściu zachodnim, jak również przebudowano kruchtę południową, zwaną babińcem.

Kościół w Modlnicy kryty jest gontem, a nad dachem góruje wieżyczka sygnaturkowa z latarnią. Ściany świątyni są oszalowane od zewnątrz deskami.

Wewnątrz nawy i prezbiterium można zobaczyć fragmenty polichromii ściennej z 1562 r. Największe wrażenie robi przedstawienie historii bogacza i Łazarza namalowane na balustradzie chóru oraz wyobrażenie Sądu Ostatecznego.

Centralne miejsce głównego ołtarza zajmuje obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem. Ikona powstała prawdopodobnie w jednym z warsztatów krakowskich w latach pomiędzy 1440 a 1460 r. Zalicza się ją do tzw. Hodegetrii, co oznacza wizerunek, na którym Matka Boża ręką wskazuje na swojego Syna. Gest ten ma symbolizować, że najważniejszy jest Chrystus i to na nim powinna skupić się uwaga człowieka. Ikona jest prezentowana w całej okazałości w okresie Wielkiego Postu i Adwentu. Przez pozostałą część roku wizerunek jest częściowo przesłaniany srebrną sukienką wzbogaconą złotymi koronami, które nie pozwalają cieszyć się urokiem Hodegetrii.

Hodegetria w kościele w Modlnicy

Hodegetria w kościele w Modlnicy

Z ołtarzy bocznych warto zwrócić uwagę na późnorenesansowy ołtarz św. Wojciecha z początku XVII wieku.

W kościele znajduje się chrzcielnica z drugiej połowy XVII wieku wykonana z czarnego marmuru dębnickiego oraz barokowa ambona z XVII wieku. Zachowały się także gotyckie, drewniane portale. W kaplicy św. Anny szczególnie interesujące jest epitafium Stanisława Kucharskiego z ok. 1622 r., a także freski z połowy XVII wieku przedstawiające m.in. Przemienienie Pańskie, św. Wojciecha i św. Stanisława.

Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica o konstrukcji słupowej, zbudowana w połowie XVI wieku. Dzwony – jeden z 1498 r., a drugi z 1542 r. – znajdują się obecnie w nowej dzwonnicy, łatwo można je tam obejrzeć.

Jak dojechać:

Kościół znajduje się przy ul. św. Wojciecha 83 w Modlnicy, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś, 12 km na północny zachód od centrum Krakowa. Jadąc od strony Krakowa w kierunku Olkusza drogą nr 94, należy z niej zjechać, skręcając w lewo tuż za zwężeniem jezdni z dwóch do jednego pasa ruchu. Na końcu drogi skręcamy w prawo i po przejechaniu około 700 m po lewej stronie zobaczymy kościół.

Współrzędne GPS: 50°07′51,60″N 19°51′45,76″E

Zwiedzanie:

Kościół leży na Szlaku Architektury Drewnianej i każdego roku jest udostępniany do nieodpłatnego zwiedzania w okresie letnim od 1 maja do 30 września. Pani Przewodniczka oprowadzająca turystów opowiada historię kościoła z niezwykłą pasją i zaangażowaniem. Warto jej posłuchać.

tel. 12 41 92 015

Naprzeciwko kościoła stoi dwór szlachecki z drugiej połowy XVIII wieku. Niestety obiekt ten nie jest udostępniany do zwiedzania. Jeśli będziemy mieć szczęście, to możemy co najwyżej zostać wpuszczeni do parku otaczającego dwór.

Źródła wykorzystane do stworzenia wpisu:

  1. P. Kutaś, Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce, Zakrzów 2013,
  2. ks. J. Adamus: Kościół św. Wojciecha i Matki Bożej Bolesnej w Modlnicy, Modlnica 2009,
  3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Wojciecha_i_Matki_Boskiej_Bolesnej_w_Modlnicy – stan na 29 czerwca 2016 r.,
  4. http://www.drewniana.malopolska.pl/?page=obiekty&id=120 – stan na 29 czerwca 2016 r.,
  5. http://www.modlnica.pl/?parafia-i-kosciol-w-modlnicy,17 – stan na 29 czerwca 2016 r.

Leave a Comment